Trzy serca, niebieska krew i układ nerwowy, którego znaczna część znajduje się w ramionach – ośmiornice pod wieloma względami przypominają istoty z innego świata. Potrafią rozwiązywać problemy, uczyć się, otwierać pojemniki, rozpoznawać ludzi i błyskawicznie zmieniać wygląd. Co najciekawsze, ich zdolności poznawcze powstały niezależnie od inteligencji kręgowców.
Peter Godfrey-Smith zabiera czytelnika zarówno do współczesnych oceanów, jak i w odległą przeszłość, gdy kształtowały się pierwsze układy nerwowe. Śledzi ewolucję głowonogów i zastanawia się, ile razy w historii życia mogła pojawić się świadomość. Obserwacje zachowania ośmiornic przeplata pytaniami o granice poznania, naturę indywidualności oraz możliwość istnienia umysłów zupełnie innych od ludzkiego.
Nie jest to wyłącznie opowieść o niezwykłych zwierzętach. Spotkanie z ośmiornicą staje się dla autora punktem wyjścia do szerszej refleksji nad tym, czym właściwie jest umysł, jak ciało wpływa na sposób doświadczania świata i czy świadomość musi przypominać tę, którą znamy z własnego życia.
CZEGO DOWIESZ SIĘ Z TEJ KSIĄŻKI:
- jak mogły powstać pierwsze układy nerwowe i najprostsze formy odczuwania,
- dlaczego inteligencja głowonogów rozwijała się niezależnie od inteligencji ssaków i ptaków,
- jak zbudowany jest niezwykły, częściowo zdecentralizowany układ nerwowy ośmiornicy,
- w jaki sposób ośmiornice uczą się, rozwiązują problemy, rozpoznają otoczenie i reagują na ludzi,
- jaką rolę w zachowaniu głowonogów odgrywają ich ramiona, skóra i zdolność błyskawicznej zmiany wyglądu,
- czy świadomość mogła pojawić się w historii ewolucji więcej niż jeden raz,
- czym umysł zwierzęcia radykalnie odmiennego od człowieka może różnić się od naszego,
- jak obserwowanie innych gatunków pomaga lepiej zrozumieć ludzką świadomość, osobowość i poczucie własnego „ja”.
DLA KOGO JEST TA KSIĄŻKA:
Po tę publikację warto sięgnąć, gdy interesują Cię zwierzęta, ewolucja, oceany, neurobiologia albo filozofia umysłu. Spodoba się czytelnikom, którzy lubią książki popularnonaukowe łączące rzetelne badania z osobistymi obserwacjami i pytaniami wykraczającymi poza jedną dziedzinę wiedzy.
To również dobry wybór dla miłośników ośmiornic i biologii morskiej oraz dla osób zastanawiających się, czy człowiek rzeczywiście jest jedynym stworzeniem obdarzonym bogatym życiem wewnętrznym.
DLACZEGO WARTO JĄ PRZECZYTAĆ:
- pozwala spojrzeć na inteligencję z perspektywy zupełnie odmiennej od ludzkiej,
- łączy biologię ewolucyjną, zachowanie zwierząt i filozofię świadomości w jedną spójną opowieść,
- wykorzystuje zarówno wyniki badań, jak i osobiste obserwacje autora prowadzone podczas nurkowania,
- pokazuje ośmiornice jako aktywne, ciekawe i indywidualne zwierzęta, a nie jedynie zoologiczne osobliwości,
- skłania do zastanowienia się nad tym, gdzie przebiegają granice odczuwania i świadomości,
- została wyróżniona jako finalistka Royal Society Science Book Prize i znalazła się wśród najlepszych książek popularnonaukowych wskazanych przez „Publishers Weekly”.
Zanurzenie w świecie ośmiornic okazuje się podróżą do początków świadomości – i jednym z najbardziej niezwykłych sposobów poznawania natury własnego umysłu.
O AUTORZE:
Peter Godfrey-Smith jest australijskim filozofem nauki i profesorem w School of History and Philosophy of Science na University of Sydney. Specjalizuje się w filozofii biologii, filozofii umysłu oraz zagadnieniach związanych z ewolucją świadomości. Studiował na University of Sydney, a doktorat z filozofii uzyskał na University of California w San Diego. Wcześniej pracował między innymi na Stanford University, Harvard University i CUNY Graduate Center.
Autor jest również doświadczonym nurkiem i obserwatorem życia morskiego. Jego fotografie oraz nagrania podwodne były publikowane między innymi przez „National Geographic”, „The New York Times”, „The Guardian” i czasopismo „Science”. Za książkę poświęconą doborowi naturalnemu otrzymał Nagrodę Lakatosa, przyznawaną za znaczący wkład w filozofię nauki.
Zaloguj przez Google
